Làng tôi nằm dưới dốc đê, nhỏ bé và yên bình dưới màu xanh cây lá. Lần nào về quê, như một thói quen, tôi đều chạy xe dọc theo con đê, tận hưởng làn gió mát rượi từ dưới sông phả lên. Thoảng trong gió, mùi cỏ tươi, mùi hoa dại ngái nồng quen thuộc gợi nhắc về những năm tháng đã xa.
![]() |
Ảnh minh họa/ Internet |
Khi tôi còn bé, đã thấy con đê sừng sững, vững chãi đứng đó như vòng tay mẹ chở che, ôm ấp xóm làng. Ngay đầu dốc đê là cây gạo xòa bóng, mỗi tháng ba hoa nở đỏ trời. Chim sáo, chào mào từng đàn bay về ríu ran khắp cành cao, cành thấp. Dưới dốc đê, lúp xúp mấy quán nhỏ lợp mái rạ dãi dầu mưa nắng, xôn xao một tháng hai buổi chợ phiên. Những gia đình làm nghề chài lưới mang lên bờ tôm cá tươi rói vừa đánh bắt được bán cho người làng, rồi mua gạo, muối dự trữ cho những ngày lênh đênh trên sông nước. Chiều nào nghỉ học, đám trẻ con trong làng cũng giong trâu ra bãi cỏ thoai thoải nơi triền đê. Trải ra trước mắt là muôn loài hoa cỏ có sức sống thật bền bỉ, mãnh liệt. Hoa bìm bìm như những chiếc chuông tím phớt phủ kín lùm cây. Cỏ mần trầu xanh óng vươn cao những cọng hoa xòe ra như chân chim. Từng vạt hoa xuyến chi trắng ngần khoe nhụy vàng tươi. Đám cỏ mật dìu dịu tỏa hương thơm ngọt sau mỗi cơn mưa rào mùa hạ. Trong lúc đàn trâu thỏa thuê gặm cỏ, chúng tôi vặt cỏ gà thi chọi, chạy dọc con đê thả diều. Tới lúc mệt nhoài, cả bọn lại nằm dài trên bờ đê, nhấm nháp cọng lá chua me, lặng nghe tiếng dế gáy ri ri dưới lùm cỏ um tùm, rậm rạp. Bên sườn đê sát mé sông, những lũy tre, những bụi dứa dại ken dày chắn sóng. Trên con đê làng, tôi lặng ngắm những đổi thay của bốn mùa đi qua. Những tháng mùa xuân, cỏ tua tủa đâm búp non xanh mướt triền đê. Dọc những con đường mòn chạy từ đê xuống sông, hoa xoan rơi rắc cánh tím trong mưa bụi. Hè sang, hoa cỏ may giăng kín đôi bờ, đám cào cào nhảy lách tách, đu mình trên cỏ biếc. Thu đến, cỏ lau trắng ngút ngàn dưới chân đê. Cuối đông, luống cải hoa vàng phơ phất mấy chùm hoa nở muộn, khoe sắc trong cái nắng hanh hao.
Trải qua bao tháng năm, con đê vẫn kiên cường đi qua những mùa bão lũ, bao bọc chở che xóm làng, vườn ruộng. Mỗi lúc đi xa, về gần, chỉ cần thấp thoáng triền đê xanh ngút ngàn cỏ hoa hiện ra trước mặt, đã thấy lòng ấm áp yêu thương. Bởi qua một quãng đê là gia đình, quê hương luôn ngóng đợi ta về./.
Lam Hồng